ΤΟΥΡΚΟΚΡΑΤΙΑ
Το 1669 οι τούρκοι καταλαμβάνουν το Χάνδακα και γίνονται κυρίαρχοι της Κρήτης. Η Σπιναλόγκα θα αντισταθεί για 46 χρόνια ακόμη. Μέχρι το 1715 που την κατέλαβαν οι τούρκοι έβρισκαν σ΄ αυτήν καταφύγιο οι επαναστάτες.
Eξ αιτίας αυτού του γεγονότος οι τούρκοι είχαν απαγορεύσει την εγκατάσταση σε όλο τον ευρύτερο χώρο της Σπιναλόγκας. Η απαγόρευση αυτή και ο φόβος των πειρατών κάνουν επιφυλακτικούς τους κατοίκους που μένουν σε μικρούς κτηνοτροφικούς οικισμούς μακριά από τη θάλασσα. Η κατοίκηση των οικισμών (Πάνω, Κάτω Ελούντας και Μαυρικιανώ) σε μόνιμη βάση άρχισε από τα μέσα του 18ου αιώνα. Το 1834 όπως μας πληροφορεί ο περιηγητής Πάσλεϋ η Ελούντα έχει 40 οικογένειες οι περισσότερες από τις οποίες προέρχονται από τη Φουρνή. Η Ελούντα κάηκε το1823 από τον Χασάν πασά. Οι κάτοικοι πήραν ενεργό μέρος σε όλες τις επαναστάσεις για την αποτίναξη του τουρκικού ζυγού, καθώς και στους αποκλεισμούς του φρουρίου της Σπιναλόγκας. Σημαντική ήταν η προσφορά και οι θυσίες των Ελουντιανών για την απελευθέρωση της Ηπείρου, της Μακεδονίας και της Θράκης.

ΕΝΕΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ
Το 1210 το νησί καταλαμβάνουν οι Ενετοί. Πρώτη μνεία του ονόματος Ελούντα έχουμε σε ένα έγγραφο του1376. Οι Ενετοί φτιάχνουν αλυκές για την παραγωγή αλατιού και υπό την απειλή του τουρκικού κινδύνου αρχίζουν το 1579 την ανοικοδόμηση του φρουρίου της Σπιναλόγκας.
Αρκετές εκκλησίες ανεγείρονται την ύστερη ενετοκρατία (της Ανάληψης, του Αγίου Γεωργίου στον Πόρο, του Aγίου Nικολάου στην Κατεβατή, της Παναγίας στο Ντρουβαλιά, της Αγίας Παρασκευής στο Τσιφλίκι και της Αγίας Μαρίνας στην Πλάκα.

ΤΟΥΡΚΟΚΡΑΤΙΑ
Το 1669 οι τούρκοι καταλαμβάνουν το Χάνδακα και γίνονται κυρίαρχοι της Κρήτης. Η Σπιναλόγκα θα αντισταθεί για 46 χρόνια ακόμη. Μέχρι το 1715 που την κατέλαβαν οι τούρκοι έβρισκαν σ΄ αυτήν καταφύγιο οι επαναστάτες.
Eξ αιτίας αυτού του γεγονότος οι τούρκοι είχαν απαγορεύσει την εγκατάσταση σε όλο τον ευρύτερο χώρο της Σπιναλόγκας. Η απαγόρευση αυτή και ο φόβος των πειρατών κάνουν επιφυλακτικούς τους κατοίκους που μένουν σε μικρούς κτηνοτροφικούς οικισμούς μακριά από τη θάλασσα. Η κατοίκηση των οικισμών (Πάνω, Κάτω Ελούντας και Μαυρικιανώ) σε μόνιμη βάση άρχισε από τα μέσα του 18ου αιώνα. Το 1834 όπως μας πληροφορεί ο περιηγητής Πάσλεϋ η Ελούντα έχει 40 οικογένειες οι περισσότερες από τις οποίες προέρχονται από τη Φουρνή. Η Ελούντα κάηκε το1823 από τον Χασάν πασά. Οι κάτοικοι πήραν ενεργό μέρος σε όλες τις επαναστάσεις για την αποτίναξη του τουρκικού ζυγού, καθώς και στους αποκλεισμούς του φρουρίου της Σπιναλόγκας. Σημαντική ήταν η προσφορά και οι θυσίες των Ελουντιανών για την απελευθέρωση της Ηπείρου, της Μακεδονίας και της Θράκης.

Οι Ελουδιανοί εργαζόμενοι μέσα από τους φορείς τους ανύψωσαν τον αθλητισμό και τον πολιτισμό σε αξιοζήλευτα επίπεδα. Ο Προοδευτικός Σύλλογος λειτουργεί από το 1975 και έχει σημαντική προσφορά στο πολιτιστικό γίγνεσθαι του τόπου. Λειτουργεί Σχολή εκμάθησης κρητικών χορών και μουσικών οργάνων, τμήμα αιμοδοσίας και διοργανώνει με επιτυχία την παραδοσιακή γιορτή της Ψαροβραδιάς, το γλέντι στην Επάνω Ελούντα, και από το 1998 τη συναυλία στη Σπιναλόγκα όπου συμμετέχουν σημαντικοί Έλληνες καλλιτέχνες. Από το 1992 εκδίδει την «ΕΛΟΥΝΤΑ» μια εφημερίδα με σημαντική προσφορά στον τόπο. Ο Αθλητικός όμιλος ΚΟΡΦΟΣ Ελούντας ιδρύθηκε το 1979 και πρωταγωνιστεί τα τελευταία χρόνια στο Λασιθιώτικο ποδόσφαιρο με σημαντικές διακρίσεις στο ενεργητικό του.